يکشنبه ۲۴ آبان ۱۳۸۸ ساعت ۱۹:۳۷
باراک اوباما، رئيس جمهور آمريکا که در جريان کارزار انتخاباتي خود براي احراز مقام رياست جمهوري اعلام کرده بود آمادگي دارد بدون هيچ قيد و شرطي با ايران مذاکره کند، در اقدامي که نشان از ادامه سياستهاي گذشته کاخ سفيد در قبال ايران دارد، تحريمهاي اقتصادي عليه ايران را يک سال ديگر تمديد کرد.
اقدام آقاي اوباما براي اولين بار در مورد ايران اتفاق نيفتاده، بلکه جمهوري اسلامي از بدو پيروزي تاکنون همواره در معرض تحريمهاي غرب بويژه آمريکا بوده است.
اما رفتار اوباما بيانگر اين واقعيت است که رئيس جمهور کنوني ايالات متحده از آنچه با عنوان «تغيير» نام برده بود، صرفاً شعاري براي فريب بوده است. به عبارت ديگر، مي توان اين گونه تعبير نمود که ادعاهاي اوباما تاکتيک بوده است تا استراتژي.
اين موضوع براي تحليلگراني که در ابتداي به قدرت رسيدن اوباما با خوش بيني حضور وي را در قدرت، فرصت بي نظيري براي ايران تلقي مي کردند يک پيام روشن در پي دارد که مي توان با استفاده از اين فرصت، افق مناسبات آينده را ترسيم نمود.
تمديد تحريم اين موضوع را ثابت نمود که سياستهاي کلان واشنگتن در محافل و مراکز مهم سياسي و ديپلماسي اتخاذ مي گردد و رئيس جمهور عامل اجراست. به بيان ديگر، حتي اگر اين مسؤول عالي رتبه اجرايي انگيزه تحقق ايده هايش را داشته باشد، مراکز قدرتمند تصميم ساز اجازه نمي دهند، ايده اي مغاير با خواسته هاي آنها عملي گردد.
سوژه مذکور نشان داد اوباما با تغيير لحن، در پي تعقيب استراتژي جديد نيست، بلکه با اين موضع متفاوت تلاش مي کند تا بن بستهاي سياست خارجي بوش و ناکاميهاي رئيس جمهور قبلي را جبران کند.
اين موضوع که دشمن همواره در اعمال خصومت با جمهوري اسلامي اصرار مي ورزد، انکارناپذير است، اگرچه واقعيتهاي جامعه ايران تاکنون از ناکارآمدي تحريمها حکايت دارد.
امروزه در دنيا، اقتصاد و تجارت جهاني بسيار پيچيده شده است، کشورها تنها با استفاده از روشهاي سنتي و قديمي خود به تبادل نمي پردازند و بسياري از کالاها از جمله لوازم يدکي هواپيما و... را از طرق مختلف دريافت مي کنند. ايران نيز از اين موضوع مستثنا نيست. ايران در طول 30 سال گذشته و در جريان اين تحريمها، به مرزي از خودکفايي رسيده که از بسياري از کالاهاي وارداتي بي نياز شده است.
خوشبختانه تحريمهاي ساليان اخير سبب گشت تا ايران زيرساختهاي خود را به گونه اي پي ريزي کند که کمترين تأثير را از اقتصاد جهاني بپذيرد و بدين سبب در مقايسه با ساير کشورها کمترين آسيب را متحمل شده است. اهميت ژئواستراتژيکي و ژئواکونوميکي ايران، ناديده انگاشتن تحريمها از سوي متحدان و رقباي آمريکا، و از همه مهمتر بي اعتنايي جمهوري اسلامي ايران به تحريمهاي اعمال شده از سوي ايالات متحده، موجب از ميان رفتن اثربخشي تحريمها شده است.
ايران کشوري داراي مرز زميني و دريايي با 15 کشور است که بسياري از آنها داراي منابع بسيار و امور بانکي و اعتباري متنوعي هستند. از ديگر سو، تسلط جمهوري اسلامي ايران بر درياي خزر و دستيابي به اقيانوس هند از طريق خليج فارس و مرزهاي گسترده غربي و شرقي کمک بسيار به ايران مي نمايد تا سيستم توليد - توزيع خود را گسترش دهد. اين درحالي است که کشورهايي که از تنگناي ژئوپلتيک رنج مي برند، در مقابل فشارها و تحريمهاي اقتصادي، بشدت دچار مشکل مي شوند.
با وجود اينکه ايران همواره در معرض تحريمهاي مستمر از سوي ايالات متحده آمريکا بوده است، اين تلاش واشنگتن سبب انزواي ايران نگرديده، بلکه جمهوري اسلامي با اتخاذ رويکرد گرايش به ديگر کشورها بويژه آسياي جنوب شرقي، کشورهاي مشترک المنافع و اتحاديه اروپا، زمينه هاي قطع وابستگي به واشنگتن را فراهم نموده است.
از سوي ديگر، اذعان به اين موضوع اهميت دارد که اعمال تحريم صرفاً ايران را با محدوديت مواجه نمي کند، بلکه سبب نارضايتي برخي شرکتهاي آمريکايي شده، تا آنجا که با اعتراضها و تشديد فشارها بر حاکمان خويش، خواستار بازسازي فضاي رابطه گرديده اند تا بيش از اين با حذف از بازار ايران متضرر نگردند.بنابراين، مي توان تصميمهاي غلط در مورد ايران را به نا آگاهي سياستمداران آمريکايي نسبت به روحيات و خصوصيات ايرانيان عنوان نمود. همان گونه که آنها نسبت به وقوع انقلاب اسلامي پيش بيني نادرستي داشتند، اکنون نيز با اتخاذ تصميمهاي ناصواب، ضعف اطلاعاتي خود را در ارتباط با جمهوري اسلامي آشکار و اثبات نمودند که از درک واقعيتهاي جامعه ايران عاجز مي باشند.پر واضح است که تحريمهاي آمريکا موجب استقلال اقتصادي گرديده است، به نحوي که اتکا به توانمندي بومي موجب بروز استعدادهايي گرديد که اکنون ابتکار آنها حيرت جهانيان را به دنبال داشته است.
اعتراف به قدرت تأثيرگذار ايران در مناسبات جهاني در حالي از سوي کشورهاي فرامنطقه اي مطرح مي گردد که جمهوري اسلامي اين توان را در محاصره اقتصادي به دست آورده است.لذا تشديد تحريمها نمي تواند انزواي ايران را در پي داشته باشد، بلکه پيشرفتهاي علمي و تکنولوژيکي جمهوري اسلامي، دشمنان را بر خلاف ميلشان به اعتراف به جايگاه قابل اعتناي تهران در مناسبات جهاني، وادار نموده است.
غلامرضا قلندریان
شماره : 3225
امروز ۲۱ اسفند ۱۳۸۸, 12 Mar. 2010
